Tagged: ile zarabia autor

System wydawniczy w kraju, w którym wszyscy chcą mnie zrobić w …

Skoro wydanie książki to taki kosmos finansowy, a ludzie książek nie kupują – czemu jest w Polsce tak dużo wydawców i czemu żyją jak pączki w maśle?

W związku z tym, że prasa skrzętnie obcina, a nawet ukrywa w sieci moje refleksje na temat systemu wydawniczego w Polsce, postanowiłam rzecz opisać tam, gdzie mi nikt nic nie ocenzuruje, mianowicie na własnym blogu. Wypowiedziałam już w wywiadzie (np. do Gazety Wyborczej) parę słów, które nie mogą one ujrzeć świata, a raczej (bo chyba o to chodzi) świat nie może ujrzeć ich. Jeśli zapragniecie więc wyguglać moją maleńką wypowiedź o tym, że autor – który jest mózgiem dzieła – dostaje za swoje dzieło tyle (albo mniej), co maszyna drukarska – nie znajdziecie tak łatwo tego artykułu. Owszem, redakcja może tłumaczyć to kwestiami technicznymi, jednak każdy dziennikarz (mam ich sporo w znajomych) może się potknąć o mój profil na Facebooku, gdzie zgłosiłam problem. Nadal jednak po wyguglaniu artykułu i znalezieniu pierwszego zaproponowanego linku, czytelnik obejrzy jeno moją twarz, ale ani słowa nie przeczyta.

Mam zatem kilka refleksji, z którymi chcę się tu podzielić, bo przecież kwestia wydawania, kupowania oraz czytania, wbrew pozorom, a nawet mitom – dotyczy nas wszystkich.

Od wielu lat słyszę, że w Polsce nikt nie czyta książek, dlatego sprzedać książkę w Polsce to jakiś cud, rzecz niebywale trudna, właściwie niemożliwa. Słyszałam to jako autorka, która pochodzi z małego Kętrzyna, która nie miała żadnego nazwiska ani wsparcia, która do wszystkiego musiała dochodzić mozołem i ostrym laniem po dupie. Dziwicie się, że takim właśnie autorom jak ja, takim właśnie znikąd, którzy od dziecka marzyli o wydaniu własnej książki i którzy słyszą, że w Polsce nikt książek nie czyta, a proces wydawniczy to jakiś, kurwa, kosmos finansowy – nie spieszy się zbytnio do wzięcia spraw w swoje ręce? No nie dziwicie się i nie ma w tym nic dziwnego. Ale zaraz, zaraz. Skoro ta książka to taki kosmos finansowy, a ludzie książek nie kupują – czemu jest w Polsce tak dużo wydawców i czemu żyją jak pączki w maśle?

Według założeń naszego systemu wydawniczego przeciętna kobieta (np. z Kętrzyna), która zechce kupić książkę, musi wsiąść w autobus i pojechać do najbliższego dużego miasta, gdzie jest galeria handlowa, a w niej niezbędna podobno do sprzedaży sieciówka, w której ochroniarz patrzy na nią jak na złodziejkę, a personel trąca mopem po butach. Tam właśnie, by nakarmić swą duszę, musi wydać prawie pięć dych. Tylko że to jest jakby mało realne, bo ta kobieta ma 1200 złotych emerytury, albo i nie, do autobusu jakieś 2 kilometry piechotą i ogólnie to chyba by na głowę upadła, by sprostać wymaganiom tego systemu.

Ale przecież, zaraz mi ktoś powie, ta książka tańsza być nie może, bo tyle kosztuje jej produkcja. No, niestety, nie jest to prawdą. Ta książka kosztuje pięć dych dlatego, że po drodze zarabia na niej wydawca, dystrybutor i sieciówka ze znajomym skrótem w logo. Autor dostaje mniej więcej tyle, co wynosi produkcja, czyli około dwóch złotych. Albo i tego nie dostaje. Dlaczego nie dostaje? Bo nie ma ŻADNEJ kontroli nad tym, ile faktycznie sprzedaje się jego książek. Wszystko jest okryte tak zwaną, nie wiadomo czym popartą TAJEMNICĄ HANDLOWĄ. Komu służy ta „tajemnica handlowa”? Zastanówcie się. Bo bynajmniej nie autorowi.

No więc autor dostaje jakieś tam zestawienia, jakieś tam pieniądze raz na pół roku i jedyne co mu pozostaje, to wierzyć wydawcy na słowo, że ten go nie dyma. No chyba że zapragnie zrobić wydawcy audyt, ale to kosztuje. Tak dużo kosztuje, żeby autorowi pomysł z głowy skutecznie uleciał, bo przecież z tych pieniędzy, które dostaje raz na pół roku raczej takiej kwoty nie uciuła. No więc wierzy na słowo. Chyba nie muszę nikomu tłumaczyć, co znaczy tym kraju wierzyć na słowo? Ja wierzyłam na słowo, że książka to najtrudniejszy produkt. Dopóki nie wydałam „Szklanki na pająki”, która w dziesięć dni sprzedała się w liczbie stanowiącej pół całego nakładu.

Dziś już nie wierzę na słowo. Nie wierzę, że ludzie są głupi i nie czytają. Nie wierzę, że branża wydawnicza jest trudna. Dla autora, owszem. I dla czytelnika, który nie dość, że jest obrażany, to jeszcze musi wydawać kosmiczne pieniądze na coś, na czym wszyscy zarabiają, tylko nie ten, co to stworzył.