Nagroda pocieszenia

Nic, tylko kurze ścierać z przedziwnych kształtów przedmiotów ustawionych na kominku. Mozół doglądania, czy oby racja gdzieś nie wyciekła i ten strach, a nuż ktoś tę rację podważy, a nuż ktoś dostanie większy bohomaz za jeszcze większe WIEM WSZYSTKO?

Szukałam statuetki, która ch.. wie, co przedstawia i znalazłam. 

Drodzy Państwo! W związku z wysypem nagród i wyróżnień w dziedzinach najróżniejszych, chciałabym zaproponować nagrodę wyjątkową, taką, jakiej jeszcze nie było, a jednak która być już dawno powinna. Nagrody bowiem trafiają czasem do osób, które coś wiedzą, jak też zauważyłam, bywają osoby, które generalnie wiedzą wszystko. Nominacja, czy statuetka tylko je w tym wszystkowiedzeniu umacnia, zatrzaskuje w splendorze. Straszliwy musi być to stan. Swoją drogą, wcale się nie dziwię, że taka osoba dostaje nagrodę, jakoś przecież trzeba ją pocieszyć. Łatwo nie jest. Bo weź tak wszystko wiedz. Weź się budź codziennie rano z myślą: Jezu, już się niczego nie dowiem. Mój mózg jest wypełniony po brzegi, na nic więcej miejsca nie ma. A niech tylko mi ktoś coś nowego powie, zaraz się odgryzę, w końcu mam za to swoje wiedzenie nagrodę. Certyfikat wszechwiedzy. Marmurowy pomnik doskonałości. Wiekuistą RACJĘ z własnym nazwiskiem.

Dramat. Dramat dramatem, ale nuda! Potworny zastój, grzęzawisko. Nic, tylko kurze ścierać z przedziwnych kształtów przedmiotów, przedmiotów – umówmy się – bliskim swym wyglądem bohomazom, ustawionych na kominku. Mozół doglądania, czy się nic nie zmieniło, czy na pewno nie umknęło, czy oby racja gdzieś nie wyciekła. I ten strach, a nuż ktoś tę rację podważy, a nuż ktoś dostanie większy bohomaz za jeszcze większe WIEM WSZYSTKO? Nie mówiąc już o nałogowej, zalęknionej konieczności gromadzenia następnych, jeszcze bardziej kategorycznych pomników własnej mądrości, bo tak się składa, że kapituły upodobały sobie nagradzanie tych samych osób w kółko, jak rozumiem w myśl spełnienia ludzkiej potrzeby kolekcjonerskiej, czy zapewnienia, że ta poprzednia nagroda to nie była pomyłka pięciu osób, które nieco za dużo wina wypiły na ostatniej gali, ale gruntownie przemyślany efekt piorunującego wrażenia wobec WIEDZY.

Tymczasem najpiękniejszy stan, to stan niewiedzy. Jeśli ktoś nie wie, to się dowie! Jeśli ktoś nie wie, to ma całą zabawę przed sobą. Proces nabywania wiedzy jest przygodą. To czas, gdy człowiek się nie nudzi ani trochę, bo ma całe spektrum do ogarnięcia, całą tę terra incognita przed sobą. I bada! I zdobywa! I odkrywa! A jeśli jeszcze ktoś mu tłumaczy? A jeśli ten, kto tłumaczy, robi to ciekawie? A jeśli ten, kto tłumaczy, sam w sobie, w swoim posiadaniu wiedzy – dopuszcza wątpliwość? I poznanie staje się wspólnym odkrywaniem, wspólnym dochodzeniem prawdy, którą na koniec się otwiera, bo przecież nikt nigdy nie wie dokładnie z całą pewnością JAK JEST?!

I tu się należy nagroda. I niech ją ktoś nazywa nagrodą pocieszenia. Co złego jest w pocieszeniu, które z samej już definicji ma na celu niesienie radości? To najpiękniejsza nagroda na świecie. Nagroda za przyznanie się otwarcie: NIE WIEM. Nie wiem, ale chcę wiedzieć. Chcę posłuchać. Chcę zbadać. Chcę zgłębić. Chcę się doskonalić. Chcę rozmawiać. I, co najważniejsze, za co właśnie nagroda należy się po stokroć: i się tego nie wstydzę.

PAMIĘTAMY

Zróbmy sobie nowe polskie święto. Święto przegranej w piłkę nożną. Obchodziłabym. Może nie zrobię sobie tatuażu, ale naklejkę na karoserię mogę nalepić

Właśnie dostaliśmy festiwalowe bęcki na Mundialu i jest to kolejna porażka, którą z czystym sumieniem moglibyśmy świętować. No może bez dnia wolnego, jakoś się przecież udało uniknąć ofiar śmiertelnych, ale jakiś rodzaj celebracji się należy. Ja bym może nawet jakiś pomnik pieprznęła, mały, skromny, ale zawsze. Będzie szansa, że kiedyś powstaną nalepki. Owszem, w Polsce pamięta się przecież porażki, dla porażek buduje się muzea, dużo pieniędzy się na taką pamięć przeznacza. Największy wpierdol czasów nowożytnych: Powstanie Warszawskie, mamy tak wkręcone, że lekką ręką puszczamy grubą kasę na muzea i pomniki, tak jak lekką ręką rząd polski puścił kiedyś 180 tysięcy istnień ludzkich w niebyt. A, przepraszam, w pamięć, bo przecież pamiętamy. To duże pocieszenie. Dobrze jest pamiętać głupotę, zawsze jest szansa, że ktoś ją w przyszłości powieli.

Wychowanie kolejnych pokoleń to dawanie przykładu, a my właśnie od pokoleń dajemy przykład, jak zebrać łomot ponosząc największe straty. I nawet jak się ten łomot zebrało od losu, co wydawałoby mniejszym złem – jak w przypadku katastrofy samolotu – warto dołożyć starań, żeby katastrofę dokręcić do miana napaści. Wtedy już spokojnie można się wpasować w stary dobry i sprawdzony syndrom ofiary, którą nie dość że wydymano, to jeszcze odmawia się jej praw do zabrania wraku. I już jest święto narodowe, już powstają pomniki, już można nawet odpieprzać comiesięczny cyrk, żeby nikt, broń Boże, nie zapomniał, jak to Polska od wieków dostaje po dupie.

Ostatnio widziałam Muzeum Drugiej Wojny Światowej w Gdańsku, imponujący budynek w prestiżowym miejscu, poszło pół miliarda. Na upamiętnienie zła. Na gloryfikację śmierci. Słusznie. Może gdyby w tym miejscu postawić jakiś wypasiony plac zabaw za jedną dziesiątą tej kasy, jakiś basen, tor przeszkód, zjeżdżalnię, a nawet boisko – te dzieci, które by nauczyły się tam dobrze bawić, miałaby nieco odwagi by w przyszłości przekroczyć linię demarkacyjną boiska? W końcu atak może być niezłą frajdą dla odważnych. Ale hola, hola. My Polacy musimy zadbać o to, by każde dziecko od urodzenia nasiąkało poczuciem klęski, klęski ogromnej, WAŻNEJ, krwawej, ojczyźnianej, zobowiązującej, kategorycznej. Bo jak od małego widzi, że jego przodkowie dostawali takie doniosłe manto, to przecież nie ruszy na niczyją bramkę, jedyne, co mu pozostaje to rozpaczliwa obrona.

Albo – jeszcze lepiej: modlitwa.

Dlatego proponuję, zróbmy sobie nowe święto. Święto przegranej w piłkę nożną. Obchodziłabym. Może nie zrobię sobie tatuażu, ale naklejkę na karoserię mogę nakleić. Wolę to niż te wszystkie obchody zbrodni. Tak, Polacy. Przegraliśmy kolejny mecz. I nie jakiś tam zwykły mecz, ale mundialowy. Dzięki temu nie wyjdziemy z grupy. To naprawdę poważna klęska. Piękna porażka.

PAMIĘTAMY.

Koniec feminizmu. Przepraszam, końcówka

Na jednym z kongresów widziałam orbitującą polityczkę z poprzedniej frakcji rządzącej, która skwapliwie strzela sobie selfie z feministkami. Dobrze się to klika, fakt. Tylko jakie przełomowe dokonania w sprawie kobiecej ma ta partia na swoim koncie?

Ostatnio na Facebooku zobaczyłam post pewnej blogerki, która zagrzewa swoje czytelniczki do burzy mózgów w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czego nienawidzą feministki. Na zachętę podaje: otwierania drzwi, podawania płaszcza, całowania w rękę. Czytelniczki dodają od siebie: komplementów, odsuwania krzesła, no i rzecz jasna… mężczyzn. Przeczytałam wszystko naiwnie myśląc, że znajdę taki problem jak przemoc domowa, molestowanie w pracy, czy szklany sufit. Ale nie. Co innego spędza feministkom sen z powiek. Coś w rodzaju: jak w restauracji zamawiamy dania, to wege podają mnie, a jemu mięso, a to on jest wege. Sorry, przeginka.

Na jednym z kongresów kobiet widziałam orbitującą polityczkę z poprzedniej frakcji rządzącej, która skwapliwie strzela sobie selfie z feministkami. Dobrze się klika, fakt. Tylko jakie przełomowe dokonania w sprawie kobiecej ta partia ma na swoim koncie, to ja nie wiem. Żeby więc nie trafić na politycznego bunia, trzeba było wiać. Ale zanim to zrobiłam, zostałam poinstruowana, jak mam się zwracać do prelegentek, a zwracać się mam koniecznie z żeńskimi końcówkami, nie zapominając, broń Boże o tytułach. Dla przykładu: Anna Kowalska jest z zawodu filologiem, ale ma tytuł doktorski, jest więc doktorem, nie, przepraszam, doktorką. Filolożką. Tak czy siak, jest to szalenie ważne. A więc ta ważna osoba z tytułem doktorki zadaje mi pytanie na scenie, czy zgłębiając eschatologię, zawarłam w swoich książkach profetyzm? Nie wiem. Nie rozumiem. Ale tam, na widowni z pewnością wszystkie kobiety rozumieją. A już na pewno rozumieją te, które mieszkają w Babim Dole pod Kartuzami, w Korszach pod Kętrzynem, i przyszło im do głowy, żeby zainteresować się czymś takim, jak feminizm. Niewątpliwie to, co je najbardziej frapuje w życiu, to jest otwieranie drzwi, podawanie płaszcza, błędnie podane danie wege i żeńska końcówka naukowego tytułu pani filolog. Przepraszam, filololożki.

List do M.

Nie chodzi o przyjaźń

Bo przecież nie może chodzić o coś, czego nie ma

Nie jesteś po mojej stronie

Zawsze na rewersie

Jak orzeł w koronie

Odwrócony

Do góry szponami

Aluminiowa podróbka wartości

Nabyta przez pomyłkę

tylko z jednego powodu:

OKAZJA.

 

Przypadek

Wypadek

Wpadka.

Czarcia pułapka

 

Nie chodzi o przyjaźń

Bo nią nie jesteś

Przywykłam

Jak do tych twoich wielkich pustych haseł:

BÓG HONOR OJCZYZNA

Na moim czole blizna

Boleśnie pulsująca

Gdy człowiek raz kogoś popchnie

Będzie już zawsze

Odtrącał.

 

Nawet nie mogę wykrzyczeć

Jak jestem odpychana

Ja, nauczona SZACUNKU

Z czwartego przykazania

W którym Bóg

Rozkosznie roztargniony

Zapomniał dać mi najmniejsze choćby,

Jakiekolwiek

Prawo do obrony

 

Nie chodzi mi o przyjaźń

Bo nigdy jej nie było

Nie było też na pewno

Czegoś takiego jak miłość.

 

Ty wszystkim opowiadasz

Prawdopodobne historie

Tak troskopodobnie

Tak dobropodobnie

O bliskopodobnej osobie.

Być może

Ze strachu

Wolisz być moim  wrogiem

Bo przecież te wszystkie historie

Opowiadają o tobie.

 

Masz profesurę z przemocy

Doktorat z tortur to mało

Z imponującą precyzją

Twierdzac, że jesteś ofiarą

Uderzasz w takie miejsca

Tak mocno

Tak celnie

Do kości, do szpiku

Żeby najbardziej bolało.

 

Nie bój się mnie, już dobrze.

O sobie nic nie usłyszysz

Przecież żadna moja łza

Żaden dźwięk, żadna skarga

Nic

Nigdy

Cię nie przekrzyczy

 

Nie szukaj mnie więcej i nie dzwoń

Tej nocy stałam się wiedźmą

Która wie.

I jak każdy poeta

Ma swój list do M.

 

Liebe M!

Ja WIEM.

Imitacja dobra

Po prostu jest złem.

O podróżach

Z dziećmi, z psami, z kanarkami

i w piachu.

Deszcz na peronie

bez dachu.

Dwie godziny

dworcowego zapachu.

Zepsuty megafon.

 

Odprawa, kontrola, bagaże.

Pani mi dowód do biletu i żeby kliknęło bez wifi – pokaże.

Ze słuchawek disko,

zepsuta walizko,

za twą miłość oddam wszystko

Ump, ump, ump.

Ty mi powiedz, a ja ci usmażę.

 

Wiatraczki, balony,

pan Jezus z korony

i portier nawalony

i klucz pomylony

i po piętrach dwa razy z torbami taniec

Chodzony

 

Piwo za dychę

Pretzel za dwie.

W wizarze

jak na bazarze

widziałam orła cień.

 

Hotel w remoncie

Koparka na Giewoncie

Piszczy jak cofa

Dupa się klei od tego ukropa.

 

A w dupie piasek.

A w gębie trampek.

A w kieszeni nóż.

Otwarty tuż tuż.

 

Rdzawa woda w kranie.

Radar, mandat, sranie

Gumy złapanie

W korkach stanie.

 

Porwanie w Tiutiurlistanie

 

Nad Niemnem.

Nad grobem

Nad przepaścią

Nad szatana paszczą

Z dopcipnisiem w autobusie

Z powrotem z wojska w przedziale

Z kibicami na mecz w wagonie

Co im dupa płonie

I jebać Arkę, żądają.

A tamci z drugiego wagonu od Lechii, odpowiadają:

chyba twoją starą.

 

Głośno.

Drogo

do domu daleko

W proszku do kawy mleko

Blokada na kole.

 

To ja pierdolę.

Ja tu wolę.

—————————————————————————————————–

– Czy to będzie latać? – spytał Dowódca Kowalskiego, widząc projekt samolotu. – Ależ oczywiście! – zapewnił Kowalski. – Wystarczy złożyć kartkę i zagiąć dwa rogi.

Mroczna przepowiednia

Nikomu nie wróżę przyszłości w tym kraju. Nie wróżę powodzenia. Ani pomyślności. Zdrowia – zwłaszcza. Nie wróżę też wielkich pieniędzy, właściwie to żadnych pieniędzy nie wróżę, nawet małych

fot. Maciej Jawornicki

Dzień dobry. Nazywam się Sylwia Kubryńska i nie jestem wróżką. Konkretnie zajmuję się tym, że nie wróżę. Nie wróżę wam przyszłości. Nie ma szans.

Owszem, są wróżki, słyszałam nawet o kilku. Trzeba do nich dzwonić, umawiać się. Kolejki się do nich ustawiają. Niebotyczne. Przepowiadają różne niesamowite rzeczy. Biorą pieniądze za te swoje wróżby i są to, moi drodzy, niemałe pieniądze.

Ja nie biorę pieniędzy. Nawet symbolicznych. Nie ma też do mnie żadnych kolejek, zapisów. Luz. Jeśli zaś chodzi o klimat w moim mieszkaniu, to raczej jest w stylu Ikea. Żadnych kul szklanych, nawet czarnego kota nie mam. Szarego tylko, w dodatku samicę. Pełna nowoczesność i parytet. Szwecja. Są w Szwecji jakieś wróżki? Jakaś komuś wróży w Szwecji? Nie wiem. Ale wiem, że tu, na tej ziemi to nie. Nawet jak by się jakaś pojawiła, to jedno jest pewne: to nie ja. Ja nie wróżę. Nie w tym kraju. Bo jeśli chodzi o ten kraj, to nikomu nie wróżę szczęścia. Nie wróżę powodzenia. Ani pomyślności. W ogóle nic dobrego nie wróżę. Nie wróżę też wielkich pieniędzy, właściwie to żadnych pieniędzy nie wróżę, nawet małych.

Czego jeszcze nie wróżę? Miłości. Nie ma mowy. Nie wróżę nikomu żadnego przystojnego bruneta, co to przyjdzie wieczorową porą. Jaką wieczorową porą?! Dajcie spokój! Pojęcia nie mam, czy przyjdzie, czy nie przyjdzie, ale generalnie nie wróżę. Żadnej z was. I żadnemu. Nawet średnio przystojnego blondyna świńskiego – nie przewiduję. Nic o nim nie wiem, i nic nie powiem. W ogóle niewiele wiem. Owszem, czasem mi się coś wydaje. Wydało mi się już kilka powieści. Ostatnia powieść, co mi się wydała ma tytuł Mama i można ją nawet gdzieś kupić. Ale nic ponadto mi się nie wydaje. Przynajmniej na razie.

Jest jednak coś, co wiem na pewno. Wizja, z którą mogę się tu podzielić. I nie jest to bynajmniej żadne przypuszczenie, nie. To przepowiednia na sto procent skuteczna i prawdziwa. Każdemu powiem prawdę. Owszem, bolesną. Owszem, tragiczną. Owszem, mroczną. Wiejącą lodowatym wiatrem przeznaczenia. Nieuniknioną i straszną. Jednak prawdę. Jednak bezcenną!

No, dobrze, ponegocjujmy. Niech będzie sto złotych. Sto złotych od łebka. To dobra kwota. Mój Boże, toż to dumping! Pokażcie mi hojniejszą wróżkę! Pokażcie konkurencję! Nie ma, nie ma nawet w Szwecji. Ani we Francji. Nostradamus leży i płacze. Tylko ja i tylko tu, w tym kraju, odsłonię wam proroctwo najprawdziwsze z prawdziwych. Tylko ja NIGDY się nie pomylę. Tylko ja w swej kategoryczności określę każdemu przyszłość w stu procentach pewną. I każdemu tę samą.

Mianowicie: śmierć.

Jedyne, co, to to, że każdy z nas może umrzeć. To tak. Powiem więcej: każdy umrze. Wiecie skąd wiem? Wiem to z doświadczenia. Tak się składa, że wszyscy, którzy kiedyś żyli: umarli. Umarł papież. NASZ papież. Niby święty, niby bez niego by się wydawało, że świat nie może się kręcić. No, może świat może się kręcić, ale na pewno nie Polska. I co? Umarł. Świat się kręci, Polska stoi.

Umarł Józef Piłsudski! A nie wyglądał na umierającego. Jakie miał powodzenie u kobiet! Serio. Facet potrafił działać cuda. Zwłaszcza nad Wisłą. Ktoś by mógł powiedzieć – na przykład jakaś wróżka ze Szwecji: oto cudotwórca. A skoro cudotwórca, to na pewno nie umrze. Tacy nie umierają. I co? Jakoś ten cudotwórca od prawie stu lat nie żyje. Gdzie zmarł? Nad Wisłą! Przypadek? Nie, nie, nie. Ja nie sądzę. Ja nie jestem sędzią. Wy mnie w to nie mieszajcie. To już kolejna profesja, z którą nie mam nic wspólnego.

A więc śmierć. Przepowiadam. Każdemu. Każdemu z was i nie tylko. Są ludzie, którym przepowiadam śmierć, a oni nic o tym nie wiedzą. Nawet sobie nie wyobrażają. Siedzą sobie tam… na tym, jak to się tym, nigdy tych dzielnic warszawskich nie mogę zapamiętać, na tym, na Żżż… żo… jak się nazywa ta dzielnica? Nie pamiętam. W każdym razie siedzą i myślą, że wystarczy jedna operacja i człowiek jest nieśmiertelny, nigdy na wózku nie wyląduje. Ja tam nie mam nic do żadnych operacji, chociaż zdrowia nie wróżę. Nie wróżę zdrowia ani długiego życia – nikomu w tym kraju. Tymczasem ona przyjdzie. Przyjdzie, dopadnie. Pozamiata. I bardzo proszę. Zapraszamy! Zapraszamy do Warszawy! Zapraszamy do każdej dzielnicy, nawet tej na Ż…

Zamkną mnie. Teraz to już mnie zamkną na pewno. Zamkną decyzją partii PiŚ. PiŚ jak Polegnij i Śmierdź. Przepraszam: Śmierć. Wrogom Ojczyzny. Ale to nic nie zmieni, los jest nieunikniony. Koniec, amen, pocałujcie mnie w klamkę. Zresztą, nie mam się czym przejmować. Niech mnie zamykają. I tak umrę.


Stand-up gombrowiczowski, Big Book Cafe, Warszawa